Een terras is geen interieurkeuze. Het is toestemming.
Terrasvergunning aanvragen klinkt als één formulier. In de praktijk is het een gemeentelijke vraag — en soms nóg een: past dit terras ook in het omgevingsplan, of bouw je iets vast? Ondernemersplein (gecontroleerd juni 2026) zegt het bot: je vraagt aan bij de gemeente waar je zaak is gevestigd. Of je überhaupt een terrasvergunning nodig hebt, verschilt per gemeente. Soms volstaat een melding. Soms moet je een bestaande vergunning wijzigen.
Dit stuk is voor wie een café, brasserie, restaurant, lunchroom of koffiebar start en buiten wil staan. Het is de verdieping van de vergunningen-checklist. Daar staat de volgorde. Hier: wat een terrasvergunning wél en niet is, wat gemeenten vaak vragen, hoe meubilair en openingstijden geregeld zijn, en wanneer de omgevingsvergunning meespeelt. Geen bedragen. Geen landelijke termijn. Wel de stappen die je vandaag nog kunt zetten — bij jóuw gemeente en in het Omgevingsloket.
01Wat een terrasvergunning is — en wat niet
De terrasvergunning gaat over het gebruik van de stoep of de straat: mag jij daar zitten, eten en drinken serveren, meubels neerzetten? Die regels staan meestal in de Algemene plaatselijke verordening (APV) van de gemeente. Niet in een landelijke horeca-wet die voor elke stad hetzelfde is.
Haal drie sporen uit elkaar. Starters mixen ze, en dan bel je het verkeerde loket.
- Terrasvergunning (APV) — toestemming om een terras bij je horecazaak te plaatsen of uit te breiden. Soms een aparte vergunning, soms een melding, soms een wijziging van wat je al hebt.
- Exploitatievergunning horecabedrijf — of jij de zaak mag runnen (openbare orde, veiligheid). Een terras verandert hoe je de zaak exploiteert; sommige gemeenten willen die vergunning daarom aanpassen. De Omgevingswet vervangt die niet.
- Omgevingsvergunning — bouwen, een gevel wijzigen, een overkapping, iets verankeren, of een terras dat niet in het omgevingsplan past. Dat is een ander loket. Zie wanneer je een omgevingsvergunning nodig hebt.
Schenk je alcohol op het terras, dan hoort dat terras in de regel op je alcoholvergunning. Ondernemersplein noemt expliciet dat je voor het plaatsen of uitbreiden van een terras je alcoholvergunning of exploitatievergunning moet kunnen wijzigen. Een tapvergunning “voor binnen” is geen automatische toestemming voor buiten.
02Wanneer je er eentje nodig hebt
Wil je een terras plaatsen bij je horecazaak, of een bestaand terras groter maken? Dan heb je vaak een terrasvergunning nodig. Ondernemersplein zet daar drie nuanceringen naast:
- het verschilt per gemeente of je een terrasvergunning nodig hebt
- in sommige gemeenten mag je zonder vergunning een terras plaatsen als je aan bepaalde voorwaarden voldoet
- soms hoef je alleen een melding te doen, of een bestaande vergunning te wijzigen
Dat is geen vrijbrief om “even te kijken of iemand klaagt”. Ook als je geen terrasvergunning nodig hebt, moet je je houden aan de voorwaarden in de APV én in het omgevingsplan. De voorbeelden die Ondernemersplein noemt: je mag de weg niet beschadigen, het terras mag geen gevaar zijn voor weggebruikers, en het mag het beheer en onderhoud van de weg niet storen.
Openbare stoep is iets anders dan eigen grond. Een terras op gemeentegrond is bijna altijd een gesprek met de gemeente. Een terras op eigen terrein — binnenplaats, voortuin die van de verhuurder is — kan lichter zijn, maar is geen automatische vrijstelling. Het omgevingsplan, de APV, de verhuurder en (bij een passage of winkelcentrum) het huurreglement kunnen alsnog nee zeggen. Dat check je vóór je tafels koopt, en vóór je een huurcontract tekent waarin “terras mogelijk” alleen in de makelaarstekst staat.
03Wat je gemeente meestal vraagt
Er is geen landelijke documentenlijst. Wat je instuurt, staat op de site van jouw gemeente. In de praktijk komt dit vaak terug — als richting, niet als belofte dat élke gemeente precies dit wil:
- terrastekening of plattegrond — waar het terras ligt ten opzichte van de gevel, de stoep en de weg; afmetingen, geen schets op een bierviltje
- openingstijden die je voor het terras wilt, en of die afwijken van de zaak
- periode — het hele jaar, of alleen in een seizoen
- soms een wijziging van de exploitatie- of alcoholvergunning, plus de stukken die daarbij horen (inrichtingstekening, leidinggevenden)
Sommige gemeenten vragen ook welk meubilair je zet, of het ’s nachts van de stoep af moet, en of er een overkapping of verankering bij zit. Dat laatste is het moment waarop je óók het Omgevingsloket opent — daarover hieronder.
Hoe je aanvraagt, verschilt. Ondernemersplein: je kunt de terrasvergunning digitaal aanvragen met de Berichtenbox voor bedrijven. Een omgevingsvergunning vraag je aan in het Omgevingsloket. Papier kan alleen als je gemeente dat toestaat. Start op de gemeentesite; gok niet via een Facebookgroep uit een andere stad.
04Regels voor terrasmeubilair
Stoelen, tafels, bankjes, parasols, windschermen, plantenbakken, menuborden, heaters: dat is voor de gemeente geen styling. Het is inrichting van de openbare ruimte. Wat mag, hoe laat het er mag staan en of het ’s avonds weg moet, staat in de APV, in een terrasbeleid of op de vergunning zelf.
Landelijk hard — uit Ondernemersplein — is alleen het kader: geen schade aan de weg, geen gevaar voor weggebruikers, geen stoornis van beheer en onderhoud. De rest is lokaal. Gemeenten stellen vaak extra eisen aan:
- soort en kleur van het meubilair (soms een voorgeschreven lijn in een winkelstraat of beschermd stadsgezicht)
- of alles verplaatsbaar moet blijven — geen vastgeschroefde bank, geen verankerde parasolvoet zonder extra toestemming
- vrije doorgang voor voetgangers en hulpdiensten — de maat vraag je bij de gemeente, plak geen getal van een andere stad op jouw stoep
- windschermen, zijwanden en plantenbakken: die kunnen de “open kant” van het terras dichtdrukken (belangrijk voor roken, zie hieronder) en de doorgang smal maken
- terraskachels of andere verwarming: niet overal toegestaan, en soms alleen een bepaald type
Zet je iets vast — parasols in de grond of aan de muur, een luifel, een overkapping, een bouwkundig podium — dan ben je aan het bouwen. Dat is geen terrasvergunning meer alleen. Doe de vergunningcheck, en lees horeca omgevingsvergunning voor het onderscheid tussen APV-meubels en een bouwwerk.
05Openingstijden van het terras — en het seizoen
De zaak mag open tot een bepaald uur. Het terras niet automatisch tot hetzelfde uur. Veel gemeenten zetten in de APV of op de vergunning een eigen sluitingstijd voor het terras: stoelen naar binnen, geen bediening buiten, terwijl binnen nog gasten zitten. Dat is geen detail voor de openingsweek. Dat is je rooster, je omzetplaatje en je belofte op de deur.
Ondernemersplein over het seizoen:
- sommige gemeenten hebben een terrasseizoen — dan mag je alleen in die periode een terras hebben
- in de terrasvergunning staat voor welke periode die geldt
- heeft je gemeente geen terrasseizoen, dan mag je het hele jaar een terras hebben — als de rest van de voorwaarden klopt
Welke data of kloktijden dat bij jou zijn, staat niet in dit artikel. Die verzinnen we niet. Die staan in de APV, het terrasbeleid of de beschikking van jouw gemeente. Afwijken van de standaardtijden vraagt vaak een ontheffing — dat hoort in dezelfde ronde als de rest van je vergunningen vóór je tekent.
06Terras, exploitatie en de omgevingsvergunning
Meubels op de stoep is vaak APV. Een vaste uitbouw, een overkapping of een bouwkundig terras is bouwen. Ondernemersplein zegt het in één zin: het kan dat je voor je locatie ook een omgevingsvergunning moet aanvragen. Controleer dat met de vergunningcheck in het Omgevingsloket.
Vul die check in alsof je het echt gaat doen: terras ja, waar (stoep, eigen grond, uitbouw), of er iets vastzit, of de gevel wijzigt. Vaag invullen geeft een vaag antwoord. De check vervangt de APV niet: er kunnen nog regels over openbare orde in de verordening staan, of regels die nog niet in het omgevingsplan zitten.
Teken het huurcontract pas als dit duidelijk is — of alleen met een opschortende voorwaarde. Een “terras mogelijk”-zin in de verhuuradvertentie is geen vergunning. In het contract kan juist het omgekeerde staan: geen terras, geen avondhoreca, geen uitstalling. Dat lees je in de kleine lettertjes, niet op bladzijde één.
07Kosten: wel noemen, geen bedragen
Ondernemersplein is hier helder, en wij blijven algemeen. Voor een terrasvergunning betaal je in de meeste gemeenten leges: de kosten die de gemeente maakt om je aanvraag te behandelen. De hoogte staat in de legesverordening van die gemeente. Vraag of er nog kosten bijkomen. Staat je terras op grond van de gemeente, dan kan daar precariobelasting bij komen.
Welk bedrag dat is, hoort niet in een landelijke blog. Het verschilt per gemeente, per oppervlak en per jaar. Open de verordening of bel het loket. Plak geen screenshot uit een andere stad in je startbegroting.
08Roken op het terras: landelijke lat, lokale inrichting
Vergunning en rookregels zijn twee dingen. De vergunning zegt of je buiten mag staan. De NVWA zegt of er gerookt mag worden. Kort, uit die toelichting en uit Ondernemersplein:
- op een buitenterras mogen gasten roken en vapen, mits de rook binnen geen overlast geeft — bij de deuropening dus niet
- het terras moet in de open lucht liggen en aan minstens één kant volledig open zijn; die open kant mag je niet afschermen met plantenbakken of ander materiaal
- is de open kant de bovenkant, dan mag die niet worden afgeschermd met een luifel of parasol
- een vaste constructie die je kunt afsluiten (overkapping plus zijpanelen) is een serre of veranda: daar mag niet gerookt worden
- op een binnenterras — bijvoorbeeld in een overdekt winkelcentrum — geldt het rookverbod
Windschermen die “gezellig” zijn, kunnen het terras voor de NVWA dichtdrukken. Check de inrichting tegen de actuele NVWA-pagina, niet tegen wat de zaak hiervoor deed.
Veelgestelde vragen
Heb ik een terrasvergunning nodig voor mijn horecazaak?
Dat verschilt per gemeente. Vaak wel, soms een melding, soms een wijziging van exploitatie of alcohol, soms geen aparte vergunning als je aan de lokale voorwaarden voldoet. Ook zonder vergunning gelden APV en omgevingsplan. Vraag het schriftelijk bij jouw gemeente.
Wat is het verschil tussen een terrasvergunning en een omgevingsvergunning?
Terrasvergunning: gebruik van de ruimte (meubels, tijden). Omgevingsvergunning: bouwen of afwijken van het omgevingsplan. Soms allebei. Check het Omgevingsloket en de gemeentesite. De verdieping staat in horeca omgevingsvergunning.
Wat vraagt de gemeente als ik een terras wil?
De lijst is lokaal. Reken op een tekening, openingstijden en de periode. Soms meer: meubilair, wijziging van een bestaande vergunning, extra stukken. Vraag de lijst vóór je instuurt, niet erna.
Mag ik het hele jaar een terras hebben?
Alleen als je gemeente geen terrasseizoen heeft — en als je vergunning of de voorwaarden dat toelaten. Openingstijden van het terras kunnen strenger zijn dan die van de zaak. Bron: Ondernemersplein, terrasvergunning aanvragen.
Hoe vraag ik een terrasvergunning aan?
Bij de gemeente van je vestigingsadres, vaak via de Berichtenbox. Een omgevingsvergunning via het Omgevingsloket. Begin daar, niet bij “we zetten ze alvast neer”.
Wat je vandaag nog kunt doen
- Open de site van jouw gemeente: zoek op “terrasvergunning” of “terras horeca” en lees de APV / het terrasbeleid
- Mail het horecaloket: adres, concept (café / brasserie / restaurant / lunchroom / koffiebar), alcohol ja/nee, terras ja/nee, vast of los meubilair — en vraag welke vergunning, melding of wijziging daarbij hoort
- Doe in het Omgevingsloket de vergunningcheck voor dit adres en dit terras (vooral bij overkapping, verankering of uitbouw)
- Check het huurcontract en de verhuurder: mag er überhaupt een terras, of staat er een verbod? Teken niet zonder duidelijkheid — zie horecapand huren
- Zet terrasuren en seizoen apart in je planning, los van de openingstijden van de zaak
Een terras is het gezicht van de zaak. Het is ook een vergunning, een tekening en een gesprek met de gemeente. Regel dat vóór de stoelen er staan. Niet erna.